Skip to main content

Liderlik yoxsa menecment? - köhnə söhbət

Bu dəfəki yazımda, idarəetmə elmində çox məşhur bir mübahisə və ya müzakirə ilə əlaqədar fikrimi bildirməyi məqsəd qəbul etmişəm. Belə ki, idarəetmə elmində liderlik və menecmentin bir-biri ilə olan əlaqəsi çox böyük diqqət mərkəzindədir. Məşhur bir sual vardır: Hər lider menecerdirmi? Hər menecer liderdirmi? Hər ikisi eyni zamanda mövcud ola bilərmi?
Bir bank düşünün. Daha sonra isə onun 15 nəfərlik bir şöbəsini. Bu 15 nəfərdən birisi olan İsmayıl, çox gözəl motivasiya etmə, fikir çatdırma, ortaq dəyər yaratmaq kimi bacarıqları var. İsmayıl,  mütəmmadi olaraq müştəri feedbacklərini şöbə müdürünə çatdırır və baş verəcək hansısa yenilikləri işçilərə bildirir. Eyni zamanda sadəcə iş deyil, iş xaricində baş verəcək kollektiv fəaliyyətlərin də öhdəsindən lazımi dərəcədə gəlir. Qəhrəmanımızın açıq-aşkar liderlik bacarıqları olsa da, o da digər 15 nəfər kimi işçidir. Nə şöbə müdiridir nə də şirkət rəhbəri. Çoxlarının düşdüyü yalnışlıq ondadır ki, liderliyi vəzifə, formallıq kimi başa düşür, halbuki liderliyə tamamilə şəxsi keyfiyyət kimi yanaşılmalıdır. Bu məsələnin başqa tərəfi isə belə ola bilər ki, İsmayılın etdiklərini şöbə müdiri də etsin. Yəni həm formal vəzifə sahibi həm də şəxsi keyfiyət cəhətdən lider. Bu məsələdə fikir ayrılıqlar çoxdur və çox zaman menecerlər, idarəedicilər liderlərin əksi kimi qələmə verilir və mənfi bir şey kimi qəbul etdirilməyə çalışılır. Bu absurddur.
Liderin gördüyü işlərin nəticələri həmin an, həmin dəqiqə ortaya çıxmaya bilər. Niyə? Çünki lider insanlarla işləyir. İnsanlar isə riyazi düstur, misal deyil ki, həmin an nəticə versin. Lideri lider edən onun təşviqedici və dəstəkverici mühit yaratmaq xüsusiyyətidir. Bu belə olduqdan sonra, digər insanların bundan təsirlənib, düşünüb və müəyyən davranışlar sərgiləməsi lazımdır. Məsələn bu mühasibdə belə deyil. odur ki, mühasibat şöbəsinin rəhbərində liderlik bacarıqları olmasa belə, məncə, o, o, işinin öhdəsindən lazımi dərəcədə gələcək, amma liderlik, insanlara təsir etmə, onları motivasya və dəstək vermə qabiliyyətləri də olsa, yeni işçiləri, uzun zamanın iş stresini işçilərdən azad edə bilər. Burda bir haşiyə açıb onu da deyim ki, əlbəttə ki, şöbə rəhbəri istəyirsə ki, hədəflərini artıqlaması ilə vursun, o zaman o, liderlik bacarıqlarını kəşf etməyə çalışır. Liderlik xüsusiyyətləri isə hamıda olmur və bu normaldır.
Nəticə: Liderlik şəxsi keyfiyyətdir. Biz işçilərdən və ya menecerlərdən kimin lider olub olmamağını bilavasitə həmin insanın davranışlarından və ünsiyyət qabiliyyətindən öyrənə bilərik. Bu mövzuda çoxlu akademik mübahisələr aparmaq isə əhəmiyyətli şey deyil. Günümüzün dinamik dünyası artıq əhəmiyyətsiz, sadəcə öz eqolarının məcburiyyəti ilə tupikə dirənmiş mübahisə və ya müzakirələri sevmir.

Comments

Popular posts from this blog

Herbert George "H.G." Wells - İnvisible Man - Görünməz Adam

Herbert George Wellsi yaxşı tanıyıram. Bir əsərini oxumuş, bir digər əsəri əsasında çəkilmiş bir filmə baxmışam. Özünəməxsus üslubu olan bu yazıçı Sci Fi janrında, yəni elmi fantastika janrında yazıb yaratmışdır. Yazdığı əsərlər çox maraqlı, həyəcanverici, düşündürücü və yadda qalandır. 
Kitabın arxa üzündən: Soğuk bir kış günü,kimselerin uğramadığı Iping Kasabasına karlar arasından,sargılar içinde en ufak yeri bile görünmeyen tuhaf bir yabancı çıkagelir.Kimdir bu yabancı?Kendi halinde deneyleriyle uğraşan bir bilimadamı mı,polisten kaçmaya çalışan bir kanun kaçağı mı,yoksa bütün o giysilerin altında bombalar taşıyan bir şüpheli mi?...Hem bilim kugu hem de Wells'in başyapıtlarından biri...
Fikirlərim: Məncə klassik olan bu əsəri elmi-fantastik ədəbiyyatla maraqlanan, ona yüksək dəyər verən hamı oxumalıdır. Yazıçının uğuru insanın gizlətməyi bacardığı hisslərin və psixologiyanın oxuyuculara böyük ustalıqla çatdırmasıdır. Ona görə də onun əsərlərini psixolojik də hesab etmək olar. İns…

Aleksandr Belyayev - Amfibiya adam

Александром Беляев - Человек-амфибия
"Amfibiya adam" Aleksandr Romanoviç Belyayevin ən tanınmış əsəridir. Bu möhtəşəm əsərdə həm quruda, həm də suda yaşamağı bacaran və bu bacarığına görə "Dəniz İblisi" adlandırılan  İxtiandr adlı gəncin həyatından bəhs olunur. İstedadlı cərrah Salvator, İxtiandra köpək balığının qəlsəmələrini köçürmüşdür. Hadisələrm Argentinada, Atlantik Okeanının sahillərində cərəyan edir. 
...Artıq xeyli müddətdir ki, şayiə yayılıb ki, dənizdə "Dəniz İblisi" var. O bir çox şeyə zərər vurub - torları kəsir və balıqları qayıqlardan suya qaytarırdı. Eyni zamanda belə bir şayiə də var idi ki, o kimisə köpək balığının cəngindən xilas etmişdi. "Dəniz İblisi"-ndən qəzetlər yazırdı və varlığını təkzib edən elmi ekspedisiya da təşkil edilmişdi, lakin mövhumatçı ispanları və hindliləri inandırmaq mümkün olmamışdı. İnsanlar xeyli müddət dənizdən kənar gəzməyə çalışdılar. Balıq, ən əsası isə mirvari ovu azaldı. Bu da "Meduza"-nın…

Aleksandr Puşkin - Kapitan qızı

RUS: Александр Пушкин - Капитанская дочкаDünyagörüşü normal səviyyədə olan hər bir insana Aleksandr Serqeyiviç Puşkinin kimliyi və yaradıcıllığı hələ orta məktəb illərindən bəlli olmalıdır. Hər bir insan onun dəst-xəttində ona yaxın olan şeyləri görməyi bacarır: kimlərsə macəra, kimlərsə estetik dil bacarıqlarını, kimlərsə də sadə və səmimi bədii ədəbiyyat parçası görür. Hər bir halda Puşkinin oxucuları mənən elə zənginləşirlər ki, bir daha əvvəlki insan olmurlar. Bu onun bir şair və yaradıcı insan kimi böyüklüyünü və təkrarsızlığını sübut edir.