Skip to main content

Pol Furnel - Əziz oxucu

ENG: Dear Reader - Paul Fournel

Cənab Rober Dübua ilə tanış olun. Getdikcə yaşa dolan "Rober Dübua kitabları" nəşriyyatının sahibi olan qəhrəmanımız, bir qalaq əlyazmaların üzərində, öz ofisində istirahət edir. Günlərin bir günü, onun otağına gözəl bir xanım təcrübəsi daxil olur və ona elektron kitab oxutdurucunu təqdim edir. Rober bunu əsl inqilab kimi görür. Dübua mətnin kağızsız yaşayacağına inanmır. Qısa müddət ərzində elektron kitab oxutdurucudan istifadə etməyə başlasa da, ruhu bu cihazla barışmaq istəmir ki istəmir. Dübua başa düşür ki, bu elektron dünya ona görə deyil, amma o, hələ təslim olmayıb. Günlərin bir günü elə bir "elektron kitab" yazır ki, kitab oxumaq, kitab sevgisi haqqında qiymətsiz məsləhətlər verir və şəxsi təcrübələrini bölüşür...


Kitabın əyləncəli və yaddaqalan hissələrinə yaşlı naşirin elektron kitablar və kitab oxutrucularla olan tanışlığını, gənc gözəl xanımlara qarşı fəlsəfi fikirləri və öz dostları ilə olan söhbətləri daxildir. Razılaşım ki, tez-tez simamda gülüş ifadəsinin yaranmasında "Əziz oxucu" kifayət qədər uğurlu nəticələr göstərirdi, lakin ümumilikdə kitabın süjetsizliyi və məqsədsizliyi ortalamanın üzərində formalaşmaq istəyən mütaliə təcrübəsinin yaranmasına böyük əngəl törətdi. Naşir və nəşriyyat həyatı, düşüncələri və şəxsi həyatı haqqında oxumaq vaxtaşırı olaraq maraqlı olurdu. Bəlkə də, "Əziz oxucu" ənənəvi kitablarla elektron kitablar erasının qovuşmağından bəhs edən ilk və ya azsayılı kitablardandır. Razılaşaq ki, elektron kitabların populyarlıq qazanması ilk öncə naşirlərə və nəşriyyatlara öz təsirini göstərdi. İndi insanların böyük əksəriyyəti sadəcə bir dəfə elektron kitab oxutduran cihaz alaraq, dəfələrlə müxtəlif bir-birindən maraqlı kitabları çox vaxt pirat olaraq, nadir hallarda isə ödəniş edərək internetdən yükləyir və oxumağa başlayırlar. Bu həm naşir, həm də yazıçı əməyinə müəyyən zərbə olsa da, nə etmək olar. Əgər bir şey insanların böyük əksəriyyəti üçün effektivdirsə (özü də sözün əsas iqtisadi mənasında) onda o meşə yanğını kimi yayılacaq, edəcək bir şey yoxdur. Bu baxımdan, fransız yazıçı Pol Furnelin romanı bazarın hər iki tərəfinə, həm oxuculara, həm də naşirlərə aktuallıq ərz edən məsələdən bəhs edir. 

Pol Furnel


Mütaliə əsnasında və eləcə də kitabı bitirdikdən sonra fərqinə vardığım əsas məqam ondan ibarət oldu ki, kitabın bölmələri arasında uzlaşma yoxdur. Yazıçı oxucuya hadisələr arasında nə qədər vaxtın keçdiyini göstərmir. Bəlkə də bu xüsusi bir üslub və ya yazıçılıq fəndidir, hər bir halda bu aspekt məni qıcıqlandırdı, çünki mənə elə gəldi ki, biz məsələni bütöv olaraq deyil, hissə-hissə olaraq öyrənirik və nələrsə gizli qalır. Süjetsizlik məsələsinə yuxarıda toxundum. Bunun əsas fəsadı boşluqlar və həmin boşluqlardan yaranan "mütaliə gicəlməsi" kimi göstərmək olar. Zəruri məlumatların axıcı və ardıcıl ötürülməməsi məni tez-tez mütaliəyə davam edib-etməmək haqqında düşündürürdü. Nəzərə alsaq ki, kitab sentimental tonlarda yazılıb, fraqmentləşmiş üslubda analoji mövzunun təhkiyəsi çox problematikdir. Ən əsası isə, zənnimcə, yazıçı sözünə əməl etməyib. Annotasiyada da, kitabla əlaqədar təsvirlərdə də, romanın elektron kitablarla kağız kitabların mübarizəsinə meydan olmuş naşirdən və nəşriyyatda bəhs olunacağı bərk-bərk deyilir, amma əslində bu məqama kitabda çox az yer verilib. Əvəzinə isə Dübuanın cinslərarası münasibətlərə öz şərhləri, gənc və profesional yazıçılara qarşı bəslədiyi fikirlər və korporativ münasibətlər haqqında səsli fikirləri yer alıb. Odur ki, kitab əsas obrazı naşir olan adi bir insan bəhs edir, nəinki elektron kitabların kağız kitabları sıxışdırmasından. Bilmirəm, bəlkə də kağız kitab naşirinin aqoniyası belə olur, bəlkə də nələrisə tam başa düşməmişəm, amma kitaba 2/5 qiymətləndirməyimin səbəbi sadalananlardır.  

Hər bir halda, az da olsa "Əziz oxucu"nu maraqlı mütalicə hesab edirəm. Hətta o qədər də yaxşı yazılmasa da, hər zaman kitablardan bəhs edən kitabları oxumaq maraqlı olur. Belə kitablarda çox oxuyan insanlar həm özlərindən bəzi şeyləri tapa bilirlər, həm də çox sevdikləri prosesin əsas obyekti, kitab haqqında yeni şeylər öyrənirlər. 

Comments

Popular posts from this blog

Herbert George "H.G." Wells - İnvisible Man - Görünməz Adam

Herbert George Wellsi yaxşı tanıyıram. Bir əsərini oxumuş, bir digər əsəri əsasında çəkilmiş bir filmə baxmışam. Özünəməxsus üslubu olan bu yazıçı Sci Fi janrında, yəni elmi fantastika janrında yazıb yaratmışdır. Yazdığı əsərlər çox maraqlı, həyəcanverici, düşündürücü və yadda qalandır. 
Kitabın arxa üzündən: Soğuk bir kış günü,kimselerin uğramadığı Iping Kasabasına karlar arasından,sargılar içinde en ufak yeri bile görünmeyen tuhaf bir yabancı çıkagelir.Kimdir bu yabancı?Kendi halinde deneyleriyle uğraşan bir bilimadamı mı,polisten kaçmaya çalışan bir kanun kaçağı mı,yoksa bütün o giysilerin altında bombalar taşıyan bir şüpheli mi?...Hem bilim kugu hem de Wells'in başyapıtlarından biri...
Fikirlərim: Məncə klassik olan bu əsəri elmi-fantastik ədəbiyyatla maraqlanan, ona yüksək dəyər verən hamı oxumalıdır. Yazıçının uğuru insanın gizlətməyi bacardığı hisslərin və psixologiyanın oxuyuculara böyük ustalıqla çatdırmasıdır. Ona görə də onun əsərlərini psixolojik də hesab etmək olar. İns…

Xalid Hüseyni - Min Möhtəşəm Günəş

Kitabın ingiliscə adı:Khaled Hosseini - A Thousand Splendid Suns Kitabın rusca adı:Халед Хоссейни - Тысяча сияющих солнц Kitabın türkcə adı: Khaled Hosseini - Bin Muhteşem Güneş
Təqdimat: Sevgi – böyük hissdir. Öz saatını, zamanını gözləyən böyük, sirli və dərin sığınacaq... Xalid Hüseyninin 2007-ci ildə dünya miqyaslı bestseller olan «Min möhtəşəm günəş » məhz bu mövzuya aiddir.

Aleksandr Belyayev - Amfibiya adam

Александром Беляев - Человек-амфибия
"Amfibiya adam" Aleksandr Romanoviç Belyayevin ən tanınmış əsəridir. Bu möhtəşəm əsərdə həm quruda, həm də suda yaşamağı bacaran və bu bacarığına görə "Dəniz İblisi" adlandırılan  İxtiandr adlı gəncin həyatından bəhs olunur. İstedadlı cərrah Salvator, İxtiandra köpək balığının qəlsəmələrini köçürmüşdür. Hadisələrm Argentinada, Atlantik Okeanının sahillərində cərəyan edir. 
...Artıq xeyli müddətdir ki, şayiə yayılıb ki, dənizdə "Dəniz İblisi" var. O bir çox şeyə zərər vurub - torları kəsir və balıqları qayıqlardan suya qaytarırdı. Eyni zamanda belə bir şayiə də var idi ki, o kimisə köpək balığının cəngindən xilas etmişdi. "Dəniz İblisi"-ndən qəzetlər yazırdı və varlığını təkzib edən elmi ekspedisiya da təşkil edilmişdi, lakin mövhumatçı ispanları və hindliləri inandırmaq mümkün olmamışdı. İnsanlar xeyli müddət dənizdən kənar gəzməyə çalışdılar. Balıq, ən əsası isə mirvari ovu azaldı. Bu da "Meduza"-nın…