Skip to main content

Mixail Bulqakov - Morfiy

RUS: Морфий - Михаил Булгаков

"Morfiy" görkəmli rus yazıçısı, dramaturqu və teatr xadiminin ən maraqlı əsərlərindən biridir. Yarım illik iş fəaliyyətindən sonra gənc kənd həkimini axır ki, şəhərə təyin edirlər. O, öz halından məmnundur və tez-tez kənddə tək-tənha, istirahət günü olmadan işlədiyi günləri xatırlayır. Günlərin bir günü isə ona bir vaxtlar birlikdə oxuduğu və tanışı, həmin kənddə onun yerini yenicə tutmuş həkimdən məktub gəlir. Ciddi xəstələndiyini və ona yardım etməyini xahiş edir...

Bu yaxınlarda Bulqakovun bir neçə qısa hekayəsini oxumaq imkanı əldə etdim. "Morfiy"dən başqa "Çin hekayəsi", "Qızılı şəhər", "İyirminci illərin Moskvası" hekayələri də mütaliə etdim. Onların hərəsi özünə görə maraqlı olsa da, "Morfiy" kimi təəssürat oyatmadı. "Morfiy" sadə sözlər istifadə edərək ifadə etsək, bir narkomanın etiraflarını özündə cəmləşdirir. Həmin dövr üçün mövzu bu günkü kimi aktual olmadığını nəzərə alsaq, hekayənin zəmanəsi üçün əsl yenilik olduğunu başa düşərik. Morfiydən asılı olan bir insan nələr düşünür? Necə davranır? Özü ilə necə mübarizə aparır? Bu "quru ölüm"lə necə üz-üzə gəlir? kimi suallara verilən bədii cavablar olduqca təhrikedicidir. Hətta deyilənə görə, yazıçı özü bir müddət morfinist oldub və yaxınlarını bu pis vərdişə görə əziyyət çəkməyə vadar edib. Hekayənin belə canlı və sarsıdıcı alınmasında bu şəxsi təcrübənin yer alması danılmazdır. 


İstər narkotik maddələr olsun, istərsə də başqa şeylər, hər bir şey istifadəçidən asılı olaraq özünə mahiyyət qazanır. "Morfiy"də narkomana çevrilən həkimdən bəhs olunur. Onun ali təhsilli profesional olması isə nəticələri dəyişdirmir. Baxmayaraq ki, o, hansı dozanın təhlükləsiz olduğundan xəbərdardır və maddənin nəyə qadir olduğunu yaxşı bilir, fiziki və mənəvi ağrılara qarşı bundan yaxşı cavab tapa bilmir.  Nəticədə getdikcə dəyişir və tanınmaz hala düşür. 


Bulqakov "Morfiy" hekayəsi ilə şəxsiyyətin aqoniyasını, tədrici ölümü, özünüaldatmanı və asılılığı ustacasına təsvir edib. Deyilənə görə, o, özü bunu bacarmışdı, bu asılılıqdan müalicə ola bilmişdi, amma təbii ki, insanların çoxusu bunu bacara bilmir. Hekayə də öz növbəsində insanlara elə bir psixoloji məşq təcrübəsi yaşadır ki, belə tip insanları anlamaqda və onları dərk etməkdə çox yaxşı biliklər əldə etmiş oluruq. Bu kiçik ədəbi şedevr, zənnimcə, hamı tərəfdən oxunmalı və təhlil edilməlidir. 

Comments

Popular posts from this blog

Herbert George "H.G." Wells - İnvisible Man - Görünməz Adam

Herbert George Wellsi yaxşı tanıyıram. Bir əsərini oxumuş, bir digər əsəri əsasında çəkilmiş bir filmə baxmışam. Özünəməxsus üslubu olan bu yazıçı Sci Fi janrında, yəni elmi fantastika janrında yazıb yaratmışdır. Yazdığı əsərlər çox maraqlı, həyəcanverici, düşündürücü və yadda qalandır. 
Kitabın arxa üzündən: Soğuk bir kış günü,kimselerin uğramadığı Iping Kasabasına karlar arasından,sargılar içinde en ufak yeri bile görünmeyen tuhaf bir yabancı çıkagelir.Kimdir bu yabancı?Kendi halinde deneyleriyle uğraşan bir bilimadamı mı,polisten kaçmaya çalışan bir kanun kaçağı mı,yoksa bütün o giysilerin altında bombalar taşıyan bir şüpheli mi?...Hem bilim kugu hem de Wells'in başyapıtlarından biri...
Fikirlərim: Məncə klassik olan bu əsəri elmi-fantastik ədəbiyyatla maraqlanan, ona yüksək dəyər verən hamı oxumalıdır. Yazıçının uğuru insanın gizlətməyi bacardığı hisslərin və psixologiyanın oxuyuculara böyük ustalıqla çatdırmasıdır. Ona görə də onun əsərlərini psixolojik də hesab etmək olar. İns…

Xalid Hüseyni - Min Möhtəşəm Günəş

Kitabın ingiliscə adı:Khaled Hosseini - A Thousand Splendid Suns Kitabın rusca adı:Халед Хоссейни - Тысяча сияющих солнц Kitabın türkcə adı: Khaled Hosseini - Bin Muhteşem Güneş
Təqdimat: Sevgi – böyük hissdir. Öz saatını, zamanını gözləyən böyük, sirli və dərin sığınacaq... Xalid Hüseyninin 2007-ci ildə dünya miqyaslı bestseller olan «Min möhtəşəm günəş » məhz bu mövzuya aiddir.

Aleksandr Belyayev - Amfibiya adam

Александром Беляев - Человек-амфибия
"Amfibiya adam" Aleksandr Romanoviç Belyayevin ən tanınmış əsəridir. Bu möhtəşəm əsərdə həm quruda, həm də suda yaşamağı bacaran və bu bacarığına görə "Dəniz İblisi" adlandırılan  İxtiandr adlı gəncin həyatından bəhs olunur. İstedadlı cərrah Salvator, İxtiandra köpək balığının qəlsəmələrini köçürmüşdür. Hadisələrm Argentinada, Atlantik Okeanının sahillərində cərəyan edir. 
...Artıq xeyli müddətdir ki, şayiə yayılıb ki, dənizdə "Dəniz İblisi" var. O bir çox şeyə zərər vurub - torları kəsir və balıqları qayıqlardan suya qaytarırdı. Eyni zamanda belə bir şayiə də var idi ki, o kimisə köpək balığının cəngindən xilas etmişdi. "Dəniz İblisi"-ndən qəzetlər yazırdı və varlığını təkzib edən elmi ekspedisiya da təşkil edilmişdi, lakin mövhumatçı ispanları və hindliləri inandırmaq mümkün olmamışdı. İnsanlar xeyli müddət dənizdən kənar gəzməyə çalışdılar. Balıq, ən əsası isə mirvari ovu azaldı. Bu da "Meduza"-nın…