Skip to main content

Viktor Pelevin - Gözəl xanım üçün ananas suyu

RUS: Виктор Пелевин - Ананасная вода для прекрасной дамы

"Gözəl xanım üçün ananas suyu" Viktor Pelevinin ekstravaqant hekayələr toplusudur. Yenə də ədəbi həzz və zövq Pelevinin sayəsində beynimdə tüğyan etdi. Hər dəfə Pelevindən oxuduğum kitab onun növbəti kitabını vərəqləmək üçün boynuma qoyulmuş əlavə məsuliyyət yükü olur. Hekayələrdən anladığım və faydalandığım məqamlara qısaca toxunası olsam aşağıdakıları qeyd edərdim: 

"Börninq Buş" əməliyyatı - Hekayədə təsvir olunanlar çoxqatlı konspirasiya və absurd iddialara əsaslanır. Əhvalatlar dünyanın siyasi-iqtisadi proseslərini idarə etmək məqsədi ilə Amerika prezidentinin "beyni"nə yol tapmağa çalışan Rusiya Xüsusi Kəşfiyyat Orqanının adi bir vətəndaşla əməkdaşlığından gedir. Dini əqidələrin istismar edilməsi və manipulyasiyası qabardılıb və ciddi satira elementləri əlavə edilib. Müəyyən anaxronizm elementləri də var. Sonda müasir dünyamızda hər şeyin başladığı və bitdiyi məkana - bazara olan vurğular əsas obrazın fonunda kapitalizmlə insan təbiəti arasında yaranan uçurumu ideal təsvir edir. 

"Al-Efesbinin zenit kodları" - Hekayədə rus xarakterinin və antirus partizan qüvvələrinin ruhu çox gözəl bədii dil ilə modern üslubda təsvir olunub. Bu hekayənin məğzi postsovet ölkələri üçün doğmadır və onları anlamaq çox asandır. Ortada Pelevin sehrinin oması məsələyə əsl dad-duz qatır. Hekayənin sonunda SSRİ-nin dağılmasından sonra sovet insanlarının necə transformasiyaya məruz qalmasının üzərində apardığı manipulyasiyalar möhtəşəmdir. "Al-Efesbinin zenit kodları" ""Börninq Buş" əməliyyatı" hekayəsi ilə ortaq cəhətlərə malikdir. Belə ki, hər iki hekayədə mövhumatların, xurafatların və dini görüşlərin müasir dünyamızdakı istismarına dair maraqlı gedişatlar təsvir olunub. 

"Kölgə seyirçisi" - Frilanser bələdçi Oleq Hindistanda çalışarkən qəribə məşğuliyyət növü tapır. O, kölgə ilə söhbət etməyi öyrənir. Nəticədə heç vaxt işığı söndürmür və bütün günü meditasiya edir. Sonradan işlər heç də yaxşı yöndə cərəyan etmir. Düzdü, Oleq çox şeyi başa düşür, dəyişir və başqası olur, amma kənardan heç də belə görsənmir. Yoxsa, Pelevin bu dəfə də obrazlarını şizofreniyaya yoluxdurub ki, oxucuları maraqlı vaxt keçirsin?

"Txaqlar" - Arzular yerinə yetir dostlar, amma xeyir naminəmi, yoxsa şər naminəmi? Qəribə dini fikirləri olan gənc öz ilahəsinə xidmət etmək üçün bütün dünyanı ona qurban verməyə hazırdır, lakin talenin ironiyasına bax ki, özü ona qurban olur. 

"Yaxşı təcəssümlər oteli" - Bu hekayə isə Pelevinin ortalama dəst-xəttindən qat-qat aşağı olan, hədəf kütləsi əsasən uşaq və yeniyetmələrdən ibarət, zəif bədii parçadır. Hekayələr toplusuna yaxşı başlanğıc vermək və yaxşı sonlandırmaq mühüm məsələdir. Eynilə romanlardakı kimi, lakin Viktor Pelevin "Yaxşı təcəssümlər oteli" hekayəsi ilə sonluğu tərtib etməkdə uğursuz oldu. Süjet və mövzu əhəmiyyətsiz, sadəcə xəfif fantaziyaya və radikal səmimiliyə əsaslanır. Təbii ki, özündən öncəki hekayələrin mövzusu - teologiya ilə müasir populyar cəmiyyətimizin inteqrasiyası müəyyən mənada qorunub-saxlanılıb. 

Comments

Popular posts from this blog

Herbert George "H.G." Wells - İnvisible Man - Görünməz Adam

Herbert George Wellsi yaxşı tanıyıram. Bir əsərini oxumuş, bir digər əsəri əsasında çəkilmiş bir filmə baxmışam. Özünəməxsus üslubu olan bu yazıçı Sci Fi janrında, yəni elmi fantastika janrında yazıb yaratmışdır. Yazdığı əsərlər çox maraqlı, həyəcanverici, düşündürücü və yadda qalandır. 
Kitabın arxa üzündən: Soğuk bir kış günü,kimselerin uğramadığı Iping Kasabasına karlar arasından,sargılar içinde en ufak yeri bile görünmeyen tuhaf bir yabancı çıkagelir.Kimdir bu yabancı?Kendi halinde deneyleriyle uğraşan bir bilimadamı mı,polisten kaçmaya çalışan bir kanun kaçağı mı,yoksa bütün o giysilerin altında bombalar taşıyan bir şüpheli mi?...Hem bilim kugu hem de Wells'in başyapıtlarından biri...
Fikirlərim: Məncə klassik olan bu əsəri elmi-fantastik ədəbiyyatla maraqlanan, ona yüksək dəyər verən hamı oxumalıdır. Yazıçının uğuru insanın gizlətməyi bacardığı hisslərin və psixologiyanın oxuyuculara böyük ustalıqla çatdırmasıdır. Ona görə də onun əsərlərini psixolojik də hesab etmək olar. İns…

Xalid Hüseyni - Min Möhtəşəm Günəş

Kitabın ingiliscə adı:Khaled Hosseini - A Thousand Splendid Suns Kitabın rusca adı:Халед Хоссейни - Тысяча сияющих солнц Kitabın türkcə adı: Khaled Hosseini - Bin Muhteşem Güneş
Təqdimat: Sevgi – böyük hissdir. Öz saatını, zamanını gözləyən böyük, sirli və dərin sığınacaq... Xalid Hüseyninin 2007-ci ildə dünya miqyaslı bestseller olan «Min möhtəşəm günəş » məhz bu mövzuya aiddir.

Aleksandr Belyayev - Amfibiya adam

Александром Беляев - Человек-амфибия
"Amfibiya adam" Aleksandr Romanoviç Belyayevin ən tanınmış əsəridir. Bu möhtəşəm əsərdə həm quruda, həm də suda yaşamağı bacaran və bu bacarığına görə "Dəniz İblisi" adlandırılan  İxtiandr adlı gəncin həyatından bəhs olunur. İstedadlı cərrah Salvator, İxtiandra köpək balığının qəlsəmələrini köçürmüşdür. Hadisələrm Argentinada, Atlantik Okeanının sahillərində cərəyan edir. 
...Artıq xeyli müddətdir ki, şayiə yayılıb ki, dənizdə "Dəniz İblisi" var. O bir çox şeyə zərər vurub - torları kəsir və balıqları qayıqlardan suya qaytarırdı. Eyni zamanda belə bir şayiə də var idi ki, o kimisə köpək balığının cəngindən xilas etmişdi. "Dəniz İblisi"-ndən qəzetlər yazırdı və varlığını təkzib edən elmi ekspedisiya da təşkil edilmişdi, lakin mövhumatçı ispanları və hindliləri inandırmaq mümkün olmamışdı. İnsanlar xeyli müddət dənizdən kənar gəzməyə çalışdılar. Balıq, ən əsası isə mirvari ovu azaldı. Bu da "Meduza"-nın…