Monday, 10 April 2017

Aclıq/ Hunger/ Голод

Müəyyən filmlər var ki, insan onları izləyəndən sonra elə bir öyrənmə prosesindən keçib emal olunur ki, bir daha əvvəlki kimi olmur. Mövzunun fərqi yoxdur, bəzən bu siyasət, bəzən fəlsəfə, bəzən də tarix ola bilər. Əsas olan insanın öyrənməyidir. "Aclıq" filmi də bu qəbildəndir. Tamamilə real tarixi hadisələrə və şəxsiyyətə əsaslanan "Aclıq", Şimali İrlandiyanın keçdiyi məşəqqətli müstəqillik yolu haqqında və bu yolda özünü fəda etmiş Bobbi Sands (Bobby Sands) kimi liderdən bəhs edir. Şimali İrlandiyanın Meyz həbsxanasında (Maze Prison) baş verənlər hakimiyyətlərin insana və ya vətəndaşına qarşı göstərə bildiyi ən böyük hörmətsizlik, qəddarlıq və biganəlik nümunəsidir. 2008-ci ildə ekranlara yol tapan "Aclıq" filmi ilə Rejissor Stiv Makkuin (Steve McQueen) aktual, meydan oxuyan, lakin polemikaya yol açmayan siyasi mövzuya fokuslanaraq, hiperrealizmə yaxınlaşan vizual sənət əsəri yaradıb. 


Ötən əsrin ikinci yarısında Birləşmiş Krallıqda baş verən dəhşətli vətəndaş müharibəsinin acı həqiqətləri və gerçəkliyi ilə əks etdirmək olduqca çətin missiyadır. Azacıq səhvə yol vermək kifayət edir ki, izləyici bir daha nə rejissora, nə də aktyorlara güzəştə getsin. "Aclıq" isə Meyz həbsxanasının timsalında əzablar dünyasını və siyasi ekstremizmi möhtəşəm səbr və iti vizuallıqla canlandırıb. Sanki, belə bir ismarıcla qarşılaşırıq: Elə bilirdiniz həbsxanadakı haqsızlıqlar əbədi olaraq batin-gizlin qalacaq, lakin qalmadı! İncəsənət həmişə öz sözünü deyib, deyir və deyəcək! Baş verən bütün təhqirlər, alçaltmalar və təzyiqlər humanizm prinsiplərinin dəfələrlə tapdalandığını və "güc"ün necə də sui-istifadə hallarıyla cəmiyyəti istismar etdiyini müşahidə edirik. Ümumiyyətlə filmin özü müşahidə ilə əlaqədardır. Hələ ilk səhnələrdən etibarən Stiv Makkuinin kamerası ən xırda detallara və ilk baxışda lazımsız görünən şeylərə fokuslanır, amma əslində həmin kadrlar təsvir olunacaq iki fərqli dünya, cəbhə və ya qrup arasındakı balanssızlığı göstərməyə xidmət edir. 

Təbii ki, filmin əsas məğzi aclıqdadır. Bobbi Sandsın aclıq aksiyası keçirməsi və 66 günün sonunda aclıqdan ölməsi, bütün bu günlər ərzində keçirdiyi ağrılar, əzablar və işkəncələr aktyor Maykl Fassbenderin ifasında ideal təzahür tapıb. Biz həm tarixi şəxsiyyətin böyüklüyünün fərqinə varırıq, həm də mikrokosmosdakı qravitasiyasızlığın bəxş etdiyi təəssüratları təcrübədən keçiririk. Bu film həvəskarları üçün yaxşı təcrübə və maraqlı dərsdir. Bu baxımdan "Aclıq" filmini çox bəyəndim və yazının ilk cümlələrində də qeyd etdiyim kimi, çox ciddi şeylər öyrəndim: Əgər insan nəyi istədiyini bilirsə, əgər o, həqiqi mənada əsl arzuların yiyəsidirsə, onun qarşısında heç nə dayana bilməz. Hətta ölüm də belə insanları boz kütlədən tez ayırmaq üçün onları gəlib tapar. Lakin Bobbi Sands kimi insaların tarixə vurduqları damğa o qədər sarsıdıcı və parlaqdır ki, üstündən yüz illər keçsə də, cəmiyyətlərin ideoloji qidalanması üçün enerji mənbəyi olurlar!










No comments:

Post a Comment