Niftiyevin bloqu

  “Deyirlər Buddanı partlatmayıblar. O, özü Əfqanıstanda baş verənlərdən utandığından yerlə yeksan olub....” Hanna Mahbalbaf: Amerikada yaşayan və zorakılıq haqqında sadəcə Hollivud filmlərindən xəbər tutan həmyaşıdlarımdan fərqli olaraq onu deyə bilərəm ki, Əfqanıstandakı uşaqlar bu dəhşətli kabusları öz gözləri ilə müşahidə edirlər. Onlar əzizlərinin elə yaşadıqları evin həyətindəcə başlarının kəsilməsini görüblər. Təkcə Budda yox, məncə bu filmi izləyən hamı utanmalıdır. Çünki şükürlər olsun ki, hər imkanımız ola ola “oxumaqdan bezdim”, “oxumaq istəmirəm”, kimi fikirlər səsləndiririk. Halbuki filmdə ucqar bir kənddə, balaca qız uşağının dəftər almaqdan ötəri keçdiyi min-bir əzab-əziyyəti görürük. Biz isə dəftər almaq istəyərkən çox da böyük çətinlik çəkmirik. Elə deyilmi? Yayın qızmarında kondisonerli otaqda, qışın şaxtasında isti otağımızda oturub dərslərdən gileylənirik. Bunu edərkən vicdanımız görəsən harda olur? Filmi izləsəz, balaca qız uşağının məktəbə gedməs...

Filmdən sitatlar: -           İnternetə gündəlik 20 dollar? Onlar da məni beynəlxalq soyğunçuluqda ittiham edirlər. -           Ahh Amerika... Zəncilər tərəfindən qurulub və çinlillərə məxsusdur. -         Mənim bütün dostlarımda nüvə silahı var. Hətta Əmədi Nejatda da var. O, isə Miami polisininin stukaçına oxşuyur. -         Təəssüf edirəm. Bu qızdı. Zibil qabı hardadı? Satira: Filmdə demokratiya və diktatura, qız uşaqlarına qarşı şərqdə olan münasibət, nüvə məsələləri və gündəlik həyat tərzləri ilə əlaqədar satiralar çoxdur. Filmi diqqətlə izləsəniz bu məqamları görə bilərsiz. Xüsusilə xoşuma gələn məqam, ABŞ demokratiyasıyla əlaqədar olan tənqidi epizodlar oldu. Film özlüyündə də ABŞ insanına bəzi banal və əsas məsələləri bir daha fərqli rakursdan çatdırmağa çalışır. Film demokratiyanı prapaqanda etmir. Onsuz da film əyləncə üçündür....

Hayatı bilinçli yaşamak için ormana gittim, Hayatın tüm iliğini emmek için doğaya koştum, Hayat olmuyan şeyleri iticem, Ve öldüğüm zaman aslında yaşamamış olduğumu görmeyeceğim.  Henry David Toro     Bunu daha çox üçüncü, lakin görünməz əlin boğmağı kimi təsvir etmək olar. Bunun dəhşəti də ondadır ki, boğmaq adətən kənar şəxs tərəfindən icra olununan prosesdir amma bunda sanki sən özün özünü boğursan. Ona görə də qarşı gəlmək qeyri-mümkün olur. Bir yol var o da təslim olmaq. Bu vəziyyətdə mübarizə aparmaq təslim olmağın bir hissəsinə çevrilir.    Qəribə bir istilik bütün bədənə yayılır. Nəfəs kəsilir. Əvvəl görmədiklərini görməyə başlayırsan. Hər tərəf qaralır. Əvvəllər eşitmədiklərini eşitməyə başlayırsan. Uzun, arasıkəsilməz fit səsinə bənzər ürküdücü səs eşidirsən. Sanki bir nöqtə ətrafında fırlanırsan. Əlbəttə ki, ağrı da olur. Bu, başqalarına bənzəməyən ağrını bütün bədən hüceyrələrinlə hiss edirsən. Bilirmirsən nə edəsən və mütl...

Bizler, sudan çıkarılmış ve tekrar girmek için oraya buraya çırpınan büyük bir balık gibiyiz. Bu durumdayken balık bir sonraki çırpınışın kendini nereye fırlatacağını sormaz. Yalnızca şimdiki durumunun dayanılmaz olduğunu ve başka bir şey denemesi gerektiğini hisseder. Çin Atasözü Ümumi olaraq: Ümumi olaraq kitab bizə yeni olmayan məlumatların çatdırılması ilə başlayır. Amma kitabdan öyrəndiyim şeylər çox oldu. Kitabın müsbət tərəfi odur ki, dünyada mövcud iqtisadi sistemləri coğrafiya və biologiya kimi elmlərlə müqayisə edib, onların terminlərindən istfadə edib bizlərə maraqlı fikirlər çatdırır. Kitabdan ən çox yadımda qalan cümlə isə bu oldu: Komunizm, sosyalizm və kapitalizm arasında olan bu yarış bizə göstərdi ki, insan övladı öz şəxsi, fərdi mənafeyini heç vaxt heç nəyə qurban verməyəcək. Nəticə: Komunizmin çökməsiylə kapitalist modelin alternativi qalmamışdır. Kapitalizm qüsursuz sistem deyil. İqtisadi qeyri-sabitlik, gəlirin bölüşdürülməsində olan qeyri-bərabərlilik, ...

Psixoloji trillerlər insan psixologiyasına aid çox şeyi göstərmək iqtidarındadır. Məsələn düşünün ki, illərdir tanıdığınız insan, fövqəladə vəziyyətə düşərkən necə də başqa birisi olur, davranışları dəyişir, şüuru sönür. Bu elə sizə də aiddir. Fövqəl vəziyyətlərə, yəni məsələn, avto qəzaya düşüb maşın qalıqları arasında can verərkən, liftdə qalarkən və ya bu filmdə olduğu kimi saunada ilişib qalarkən insan şüurunun sönməsi, insanın panikaya düşməsi, qorxması və aciz olması yaxşı təsvir olunub. Treyleri diqqətimi cəlb etmişdi. Film başlayanda diqqətimi bir az da cəlb etdi çünki film qonşu ölkədə - Gürcüstanda çəkilib. 650.000 dollarlıq büdcəsi olan film texniki parametrlər cəhətdən normal olsa da aktyor performansı cəhətdən zəifdir.İzlədikdən sonra isə bunun psixoloji triller deyil sadəcə FACİƏ olduğunu gördüm. Nə aşağı nə də yuxarı. Sadəcə faciə. Psixoloji məqamlar da oldu amma az. İdeya yaxşıdır: Dörd dost göl sahilinə dincəlməyə gəlirlər və onlar malikanənin saunasında selsi ...

  Bu yazımda sizlərə yapon və dünya ədəbiyyatına yeni nəfəs gətirmiş, dünyaca məşhur yapon yazıçısı Haruki Murakami haqqında qısaca məlumat verəcəm. Bir çox Murakami oxumuş insanlar özlərində baş  vermiş dəyişikliklərdən bəhs edirlər ki, mən də bunlardan birisiyəm. Belə ki, Haruki Murakami insanın zaman-məkan anlayışına, düşüncələrinə təsir etmə qabiliyyətinə malik bir yazıçıdır. Bir çoxları Murakami romanlarından sonra beyinlərinin onlara müxtəlif oyunlar oynadıqlarını deyirlər. Murakami romanları oxuduqdan sonra insanın beynində yeni qapılar açılır. Əvvəllər yanaşdığı mövzulara daha fərqli yanaşır. “Bəzən bu gəlir bəzənsə gəlmir. Bilmirəm niyə. Roman yazmaq qaranlıq yerdə lazımi hissələri axtarmaq kimidir. Sənə edilə biləcək bütün köməklərə ehtiyacın var. Qaranlıq yerlərdə kiçik şeylər var ki, sənə kömək etmək üçün gözləyirlər.”- H.Murakami Haruki Murakami yaradıcıllığı daha çox içə doğru yönəlmiş yaradıcıllıqdır. Onun yaradıcıllığıyla tanış olduqdan sonra ...

  Erməni terrorunun, vəhşiliyinin, şərəfsizliyinin qurbanı olan bir millət kimi biz onları yaxşı tanıyırıq. Ermənilərin uydurma erməni soyqırım iddialarının da axmaq erməni təxəyyülünün məhsulu olduğunu da bilirik. Bu kitab bizə ermənilərin 1890-cı ildən, Osmanlı imperatorluğunun zəifləməsindən etibarən aktivləşməsi və qarşılarına çıxanların hamısından torpaq tələb etməsi haqqında sistemli məlumatlar verir. Olduqca diqqətə layiqdir ki, kitabın müəllifi Fransa, İngiltərə, Rusiya, Türkiyə və ABŞ kimi ölkələrdə araşdırmalar aparmış və tamamilə real və obyektiv qaynaqalara istinad etmişdir. Bu kitab mənə göstərdi ki, Avropada, xüsusilə İngiltərədə ermənilərin yalanlarını ifşa edən, onların Türk millətinə, müsəlmanlara qarşı olan vəhşilik və şərəfziliyini bilən çoxlu hərbiçilər və ümumiyyətlə dövlət adamları olub. Onlar bütün təəssüratlarını yazılı olaraq ifadə etmişlər. Kitabda onlarla ingilis hərbiçilərinin bölgədə apardıqları araşdırmaları haqqında qısa-qısa məlumatlar var....