Friday, 30 November 2012

Sağ qalmışlar - The survivors


Filmin rusca adı: Школа выживания
Filmin ingiliscə adı: The Survivors

Əvvəlki yazılarımda da qeyd etmişdim ki, Robin Williamsın bütün filmlərini izləmək kimi bir məqsədim var. Elə bu yaxınlarda bu filmi izlədim və gənc Robinin və təcrübəli Walter Matthaunun rollarının öhdəsindən necə də gözəl gəldiklərinin şahidi oldum. İlk öncə film mənə mənasız gəlirdi. Belə ki, 80-ci illərin komediyası, bürokratiya, militarizm, cəmiyyətin mövcud və gələcəkdəki durumu, kapitalizmin, cəmiyyətdəki fərdlərarası aqresiyyanın nəticələri göstərən bir film, lakin metroda, dərsdə bu film haqqında düşünərkən, bizi əhatələyən reallıqların necə də gözəl formada filmləşdirildiyi nəticəsinə gəldim.

Wednesday, 28 November 2012

Yusuf Akçura - Türkçülüyün tarixi

 Annotasiya: Bu kitab türk dünyasının tanınmış mütəfəkkiri Akçuraoğlu Yusufun Azərbaycanda nəşr olunan ilk kitabıdır. Kitabda böyük mütəfəkkirin özünün xüsusi önəm verdiyi “Türkçülüyün tarixi” əsəri ilk dəfə olaraq Azərbaycan oxucusuna təqdim edilir. Kitab filosoflar, sosioloqlar, tarixçilər, türkoloqlar, ümumiyyətlə geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Sunday, 25 November 2012

Olivye Rolən - Bakıda son günlər


Bu kitab adından göründüyü kimi Bakıdan bəhs edir. Müəllif üç ay Bakıda yaşamış, gördüklərini, eşitdiklərini, duyduqlarını bittə-bittə yazmışdır.  Bir əcnəbi yazarın gözüylə Bakıya baxın, burdakı sosial və ictimai, siyasi durumu təhlil edin.

“Bu kitab öləcəyimi güman etdiyim şəhərdə keçirdiyim günlər  haqqında gündəliyə bənzəyir: portretlər, gördüklərim, fantaziyalarım, oxuduqlarım, səyahət qeydlərim, keçmiş simaların xatirimdə canlanması və s. Əlbəttə, bu, bir oyun idi. Ölüm oyunu olaraq  başlanmışdı. Bununla belə, bu oyun  mənim düşüncələrimə rəng qatır, müəyyən həddədək fantaziyalarımı, hətta baxışlarımı belə  istiqamətləndirirdi.”

Friday, 23 November 2012

Riçard Bax - Məsihin sorğu kitabçası

Kitabın rusca adı: Ричард Бах - Карманный справочник Мессии
Kitabın ingiliscə adı: Richard Bach - Messiah's Handbook

Твоя миссия – сияющий путь, которым ты следуешь, и не важно, насколько темна ночь вокруг.

Donald Şimoda, “İllüziyalar”da, Riçardı bu kitabdan necə istifadə etməyi öyrətdi. Sonra isə Məsihin sorğu kitabçası (və ya Məsihin bələdçisi, Məsihin cib bələdçisi) uzun illərlə yoxa çıxdı. 20 ildən sonra budur, o tapılıb. Beləliklə: fikri olaraq sizi narahat edən sualı soruşun, gözlərinizi yumun, kitabın təsadüfi səhifəsini açın, gözlərinizi açın və oxuyun. Bu maneəsiz və arası kəsilmədən, mütləq şəkildə işləyəcək: qorxu təbəssümün nəticəsində məhv olacaq, şübhələr gözlənilməz və parlaq aydınlanmanın nəticəsində uzaqlaşacaqlar.

Tuesday, 20 November 2012

Viktor Pelevin - Omon Ra

 Viktor Pelevin Kmdir?: 1962-ci il, 22 noyabrda Moskvada anadan olan yazıçı, 31 nömrəli xüsusi ingilis məktəbini bitirmiş, 1985-ci ildə Moskva Energetika Universitetini bitirmişdir. İxtisasca mühəndis-elektromexanikdir. Br neçə il “Elm və Din” jurnalının əməkdaşı olan yazıçı şərq mistikası ilə əlaqədar müxtəlif məqalələr yazmışdır. Bir çox pyesləri Moskva teatrlarında uğurla səhnələşdirilmişdir. İlk yaradıcıllıq məhsulu “Cadugar İqnat və insanlar” olmuşdur (Колдун Игнат и люди). OpenSpace.ru saytının 2009-cu ildə apardığı sorğuda, Viktor Pelevin Rusiyanın görkəmli intelektuallarından seçilmişdir.

Sunday, 18 November 2012

Haruki Murakami - Qaçış deyərkən nəyi nəzərdə tuturam

Kitabın rusca adı: О чем я говорю, когда говорю о беге
Kitabın ingiliscə adı: What I Talk About When I Talk About Running

 Wikipedia məlumat: Qaçış deyərkən nəyi nəzərdə tuturam – Haruki Murakaminin 2007-ci ildə yazdığı avtobioqrafik oçerklər toplusudur. Xatirələrinə müraciət edərək yazıçı uzun məsafələrə qaçışını, marafonlarda və ultramarafonlarda iştirakını təsvir edir və idmanla ədəbi zəhməti müqayisə edir.

Söhbət: Haruki Murakami ilə bu dəfəki söhbətim, bəli bəli söhbətim, yazarın qaçış və onunla əlaqədar xatirələri oldu. Kitabın formatı mənə imkan verir ki, bu dəfəki mütaliəyə söhbət deyim. Bu kitab, Murakaminin əvvəl oxuduğum kitablarından fərqli oldu. Özünə məxsus tərzdə yazılan kitabın məqsədi hansısa obrazların başına gələn əhvalatları təsvir etmək deyil, sadəcə yazarın öz təəssüratlarını esse formasında yazmasıdır. Mən əvvəlki yazılarımda da demişəm ki, Murakaminin əsərləri avtobioqrafikdir. Bu kitabı isə onun əsərləri arasında avtoqbioqrafiyanın pikidir. Özünün də qeyd etdiyi kimi, qaçışla 32 yaşından məşğul olur və həmişə bu idman növündə daxilində yığılıb qalmış təəssüratları esse formasında yazmaq arzusu olub. Bu reallaşdıran Murakami bax beləcə bu gözəl kitabı bizlərə təqdim edib.

Friday, 16 November 2012

Gattaca


Motivlər: Film arzu haqqındadır. Uğruna ailəndən, adından imtina etdirəcək qüvvəyə malik arzu haqqındadır. Bu arzuya görə Vinsent həyatda ola-ola ikinci dəfə doğulmalı oldu. Hər şey bu qədər sadə də deyil. Eyni zamanda bir çox çətinliklərlə mübarizə aparmalı, başqası olmalıdır. Başqa insanın xətti ilə yazmaq, başqası qədər hündür olmaq. Qulağa çox mümkünsüz kimi gəlir amma o, bunların hamsına razıdır.

Vinsent hələ uşaqlıqdan ulduzlara uçmaq istəyirdi. O, uğursuzluqdan, ağrıdan, problemlərdən, ən əsası isə doğulduğu bu dünyadan uçub gedmək istəyirdi.

Thursday, 15 November 2012

Wall Street: Pullar yatmır


Filmin rusca adı: Уолл Стрит: Деньги не спят
Filmin ingiliscə adı: Wall Street: Money Never Sleeps

Motivlər: Dünya 2008-ci il böhranının bir addımlığındadı və Ceykob ağlına da gətirə bilməz ki, türmədən təzə çıxmış, bir zamanlar Wall Streetin ən məşhur oyunçusu Qorden Gekko onun həyatında bu dərəcədə vacib rol oynayacaq. Doğrudur onun qızı ilə münasibətdə olsa da, keçmiş xatirələrə görə əlaqə saxlamamaq lazım idi. Ceykob özü elə-belə adam deyil. O, isə hal-hazırda Wall Streetin ən “bərk gedən” oyunçularındandır. Film ABŞ maliyyə və dünya maliyyə sistemləri haqqında maraqlı nüanslara sahib olsa da sadəcə bu da deyil. Film eyni zamanda ailə dramıdır. Filmin birinci hissəsini izləmişdim və ikinci hissənin mövcudluğu haqqında xəbərdar idim. Odur ki, izlədim.

The Woman in The Fifth


Filmin rusca adı: Женщина из Пятого округа
Filmin ingiliscə adı: 
The Woman in The Fifth
Filmin fransızca adı:
La femme du Vème  

Motivlər: Bu film passiv-depressiv janra aiddir. Hərgah ki, film triller janrına aid edilir, lakin mən belə deməzdim. Amerikalı ədəbiyyat müəllimi, yazıçı Tom, Fransaya qızını görməyə gəlir. Arvadı isə keçmişi xatırlayır, qorxur və Toma qızının yanında olmğa haqqının olmadığını deyir. Tom özünü itirib. Həyatda özünə yer tapa bilmir. O, özünə yazıçı da deyir, çünki bütöv bir kitab yazıb – Meşə Həyatı (Forest Life). Başına gələn hadisələri dərk edə bilmir. Bunu elə bir çox film izləyicilərinə də aid etmək olar. Boş vaxtlarında qızına məktublar yazır, amma göndərə bilmir.

Sehrli meşə: ya da Forest Life. Bu Tomun yazdığı yeganə kitabdır və onun həyatı nə qədər absurdlaşırsa bir o qədər əvvəllər yazdığı bu meşəyə daxil olur: “Mənə elə gəlir ki, həqiqi “mən” hardasa başqa yerdədi. Hardasa ədəbiyyat mükafatı alır, arvadının necə geyindiyini izləyir, qızının pianoda ifasını izlədiyi konsertlərə gedir. Burdakı “mən” isə sadəcə bədbəxt bir oxşardı.

Nəticə: Kifayət qədər darıxdırıcı bir film. Müəyyən müddətdən sonra filmi izləməyin bir mənası olmur. Çoxlu müəmmalar yaranır və eləcə də qalır. Əlbəttə bunu özü özlüyündə özünəməxsusluq kimi qiymətləndirmək olar amma ki, nəticə olaraq bilə bilmədim ki, Tom şizofrenikdi, paranoikdi yoxsa nə isə başqa şeydi. Filmə Ethan Hawkın və Kristin Scott Thomasın performansına, canlandırdığı obrazlara görə baxdım. İlk dəqiqələri yaxşı gedirdi amma fikrimi daha yaxşı çatdırmaq üçün 10 ballıq sistem üzrəindən bir qiymətləndirmə edim: 4/10. Film adını doğruldur. İndi mən hər şeyi bura yaza bilmərəm. Bəlkə kiməsə maraqlı gələcək. Ona görə də film diqqətinizi cəlb etdisə izləyin.

Filmi online izləmək üçün: buraya keç
Digər yazılarımı da oxu. Əminəm ki, özünə uyğun bir şey tapacaqsan: burada

Sunday, 11 November 2012

Qarpın dünyası - The World According to Garp

Filmin rusca adı: Мир от Гарпа
Filmin ingiliscə adı: The World According to Garp

Filmlə necə rastlaşdım?: Robin Williamsın bütün filmlərinə baxmaq kimi məqsədim var. Odur ki, mütəmmadi olaraq onun izləmədiyim filmlərini izləyirəm və bu dəfə də bu filmi izləmək qismət oldu. Qısaca təqdimatını oxuduqdan sora mütləq ən qısa zamanda izləməliyəm fikri mənə hakim kəsildi və izlədim. İzlədikdən sonra nələri müşahidə etdim? Oxumağa davam edin o zaman.


Robin Williams və Qarp: Robin Williams bu filmində çox cavandı. 31 yaşında o, bu filmdə əvvəlcə 18 yaşlı cavan tələbəni daha sonra isə prespektivli yazıçını və gözəl ailə sahibini canlandıra bilib. Həqiqətən də aktyordan çox şey aslıdır. Robin Williams cavan olmasına baxmyaraq rolun ifasını əla edib. Filmin baş obrazı Qarp, yuxarıda sadaladığım kimi dəyişiklik keçirdir. Əvvəlcə o, həyatda nəyəsə nail olmaq barəsində düşünməyən gənc olur, daha sonra qarşısına Heleni əldə etmək kimi məqsəd qoyur, bir az sonra isə uğurlu yazıçı statuslarına yiyələnir. O da səhvlərə yol verir amma sonunda başa düşür ki, həyatında ən dəyərli nəailiyyəti onun ailəsidir.

Son epizodlar: Filmin son dəqiqələrini heç bəyənmədim. Filmin son epizodları əvvəlki epizodlarından çox fərqlənir. Motivlər ani dəyişir. Faciə moduluna keçid baş verir və lazım olan mühit yaradıla bilinməyib. Psixopatiyanın müşayəti altında da film sona çatır. Konkret bir təəssürat nəticəsinə gələ bilmirəm. Filmə Robin Williamsa görə izlədim. Peşman deyiləm amma bəyəndim deyə bilmərəm. Özünə görə pis film deyil.

P.S. Film Con İrvinqin eyni adlı bestseller romanı əsasında çəkilib və yazıçının özü də çəkilişlərdə iştirak edib.

Filmi online izlə: burada 
Digər yazılarımı da oxu. Əminəm ki, özünə uyğun bir şey tapacaqsan: burada

Saturday, 10 November 2012

The Fountain

 Təəssüratlar: Bu film beyin üçün deyil, ruh üçündür. Burada çoxlu sözlərə ehtiyac yoxdur. Ona görə ki, sükut özü çox şeyi deyə bilər. Bu filmdən sonrakı təəssüratlar məhz belədir: izahedici sükut. Yaxşı ki, doğulana qədər bildiyimiz və həyatda olduğumuz zaman unutmadığımız bəzi şeylər haqqında belə filmlər var. Elə buna görə də filmin rejissoru elə məhz izləyicinin özüdür. Çünki izləyici dünyanı dərketmə üsullarından və dəyərlərindən asılı olaraq filmdə müxtəlif məqamları görəcək. Başqa sözlə məna tapacaq, müxtəlif nəticələrə gələcək.


Aktyor performansı: Hyu Cekmana (Hugh Jackman) belə dramatik rola necə yaraşacağını düşünürdüm. Aktyorun ideallarına sadiq qalması, mübarizə aparması, çıxılmaz vəziyyətlərə düşməsi, sonra nə etmək lazımdır barəsində düşünməsi - bütün bu hisslər qamması şəxsən mənim özümdə də baş qaldırdı. Rachel Weisz də öz təbii və möhtəşəm performansı ilə unudulmur. Bu iki aktyor bu filmdə bir-birilərini çox gözəl tamamlayıblar.

Musiqi: Filmin tam dərk edilməsi üçün onun musiqi müşayəti çox önəmlidir. Bu, “The Fountain” filmində alınıb və izləyiciyə çox kömək kedir. Əvvəldə qeyd etdiyim kimi, filmdə sözlə ifadə olunmayan çox şey var və bütün film boyunca bizi müşayiət edən musiqi bizə bu mövzuda dəstək verir.

Nəticə: Film haqqında bəzi resenziyaları oxuduqda, filmdən narazı qalanları gördüm. Bəli etiraf edim ki, əvvəl əvvəl kifayət qədər qarışıq motivlər görünür amma anlayana bəlli olacaq ki, bu insanın həm material həyatda həm də ruhi dünyada mövcudluğu haqqında çox gözəl əsərdir. Siz nə qədər maddiyata diqqətinizi toplayırsınızsa bir o qədər “indi və bu an”-dan, başqa sözlə mənəvi dünyadan uzaqlaşırsınız.

Birlikdə biz əbədi yaşayacağıq......

 Filmi online izləmək üçün (rusca): buraya tıkla

Friday, 9 November 2012

Ölü şairlər dərnəyi


Filmin türkcə adı: Ölü Ozanlar Derneği
Filmin rusca adı: Общество мёртвых поэтов
Filmin ingiliscə adı: Dead Poets Society

Ümumi təəssüratlarım: 80-ci illərin mühitini və insanlarını çox gözəl ifadə edən bir film. O dövrün çox uğurlu nümunəsi olan “Ölü Ozanlar Derneği” həqiqətən kinematoqrafiyanın ən dəyərli təmsilçisidir. Məsələn indi oturub o dövrün mənzərələrini canlandrmaq istəsələr, məncə, çox süni alınar.

Obrazlar: Filmin açar obrazı cənab Kittinqdir. O, şagirdlərini digər müəllimlərdən fərqli olaraq düşünməyə, hiss etməyə, ən əsası isə qorxmamağa öyrədirdi. Mənası həqiqətən də möhtəşəm olan  “Anı tut” ifadəsi filmdə təkrarlanan ən əsas fikir oldu. Obraz cəhətdən digər cəbhədə isə şagirdlər dayanır. Hansı ki, onlar Cənab Kittinqin vasitəsi ilə daxillərində donub qalmış enerjilərini kəşf edirlər.

Aktyorlar: Robin Williamsın başçılığı ilə akytorlar ideal performans göstərdilər. Ethan Hawk cavan olsa da heç bir aktyorun həmin yaşda ifa edə bilməyəcəyi formada rolu ifa edib. Mənim bu bloq yazısında oturub bu iki aktyora tərif yağdırmağımın ya da hansısa epizoddakı performansını təsvir etməyimin bir mənası yoxdur. İzləməyi məsləhət görürəm. Sadəcə bir nüansı nəzərinizə çatdırım: Cənab Kittinqə filmdə daha çox yer ayrılsa idi, əla olardı. Bu çox vacibdir. Filmin tək bəyənmədiyim nüansı budur. Cənab Kittinqin şagirdləri ilə olan ünsiyyəti nə qədər çox olsaydı, biz də dolayı yolla daha çox şey öyrənəcəkdik. Çünki filmi izləyəndə siz avtomatik olaraq Cənab Kittinqin şagirdi statusunu qazanırsız.

Belə filmələr bizləri ilhamlandırmaq üçün çəkilir. Bizə qorxmamağı öyrədir. Özünü fərqli hiss edən hər kəs və həqiqətən də fərqli düşünən insanlar bu filmi izləsin. Bu onlara doğma gələcək. Fərqliliyin limiti, sərhəddi yoxdur. Sadəcə cəsarətli olmaq lazımdır. ©
Filmi online izləmək üçün (türkcə): buraya tıkla
Digər yazılarımı da oxu. Əminəm ki, özünə uyğun bir şey tapacaqsan: burada

Thursday, 8 November 2012

Ted

 Hələ sosial şəbəkələrdən, film təqdimat və müzakirəsi edilən saytlardan bu film haqqında məlumatım var idi. Bir çox filmə rus dilində baxdığıma görə, film hələ Rusiya ekranlarına çıxmamış, Rusiyada ayıcıq Tedi çox sevməyə başladılar. Gördüyünüz kimi günümüzdə film və kitablarda təqdimat, PR, marketinq həddindən çox önəm qazanmışdır.

Qısaca motivlər. Bəlkə marağınıza səbəb ola bilər: Con, gözəl qız Loriyə aşiqdir. Lorinin yaxşı işi və gələcəyə aid böyük planları var. Ted – Conun uşaqlıq və əbədi dostu onların münasibətlərinə qarışır. Ayrılmağa məcbur olsalar da (Con və Ted) bir-birilərini itirmirlər. Başlarına bir çox macera gəlir. Ted çox şeyə qadirdir. Çünki o, sadə ayıcıqdan üstündür.

Filmin rejissoru - Seth MacFarlane, ABŞ-da və bütün dünyada çox məşhur “American Dad”, “Family Guy”, “The Cleveland Show”, “Cavalcade of Cartoon Comedy” və s. kimi məşhur yumoristik və yetkin insanlara yönəlik cizgi filmlərinin müəllifidir. Məhz buna görə bu film şəxsən mənə yeni olmadı. Klassik beldən aşağı Amerikan yumoru amma yadda qalan epizodları çox oldu. Qısaca böyüklər üçün nağıl da adlandırmaq olar. Məncə marağınıza səbəb olubsa izləyin. Özünə məxsusu süjet və motivlər + yumor (18+) .
Filmi izləyin: buradan
Digər yazılarımı da oxu. Əminəm ki, özünə uyğun bir şey tapacaqsan: burada

Tuesday, 6 November 2012

Budda utandığından yerlə yeksan oldu - Buddha Collapsed Out of Shame

 “Deyirlər Buddanı partlatmayıblar. O, özü Əfqanıstanda baş verənlərdən utandığından yerlə yeksan olub....”


Hanna Mahbalbaf: Amerikada yaşayan və zorakılıq haqqında sadəcə Hollivud filmlərindən xəbər tutan həmyaşıdlarımdan fərqli olaraq onu deyə bilərəm ki, Əfqanıstandakı uşaqlar bu dəhşətli kabusları öz gözləri ilə müşahidə edirlər. Onlar əzizlərinin elə yaşadıqları evin həyətindəcə başlarının kəsilməsini görüblər.

Təkcə Budda yox, məncə bu filmi izləyən hamı utanmalıdır. Çünki şükürlər olsun ki, hər imkanımız ola ola “oxumaqdan bezdim”, “oxumaq istəmirəm”, kimi fikirlər səsləndiririk. Halbuki filmdə ucqar bir kənddə, balaca qız uşağının dəftər almaqdan ötəri keçdiyi min-bir əzab-əziyyəti görürük. Biz isə dəftər almaq istəyərkən çox da böyük çətinlik çəkmirik. Elə deyilmi? Yayın qızmarında kondisonerli otaqda, qışın şaxtasında isti otağımızda oturub dərslərdən gileylənirik. Bunu edərkən vicdanımız görəsən harda olur? Filmi izləsəz, balaca qız uşağının məktəbə gedməsi üçün nələrdən keçdiyini görərsiz.

Film optimizmi təbliğ etmir ki, bu da filmi özünə məxsus edir. Yəni bir çox epizodlar izləyicini bilavasitə düşündürməyə vadar edir: ölmək yoxsa sağ qalmaq?, mübarizə aparmaq yoxsa təslim olmaq? Filmin ən təsirli epizodu, oğlan uşaqlarının filmin baş obrazı olan balaca qızcığaz – Baqtayla müharibə-müharibə oynamaqları oldu. Biz görürük ki, Əfqansıtanda oğlan uşaqları artıq uşaqlıqdan zülüm və təhqir etməyə, nifrət bəsləməyə tərbiyə edilirlər. Əslində bu “müharibə-müharibə” oyunu heç də oyun deyil.

Hanna Mahbalbaf
Mükafatlar: Film San-Sebastyanda “Qran-Pri” mükafatına, ən yaxşı tam metrajlı film olduğunua görə “Bürünc Ayı” mükafatına və gənc iranlının ağlına da gələ bilməyəcək mükafat: “Sülh naminə” mükafatlarına layiq görülmüşdür. (Фильм отмечен множеством призов, среди которых Гран-При кинофестиваля в Сан-Себастьяне, Серебрянный медведь Берлинале за лучший полнометражный фильм, и премия «За мир», которого в картине юной иранки не было и в помине). Bu filmi çəkərkən rejissor Hana Mahbalbaf 19 yaşında olmuşdur.

Bamiyan Buddası
Nəticə: Rejisor Hana Mahbalbaf (Хана Махмальбаф) bizə göstərdi ki, azadlıq söz verərək amma həmişə də sadə əfqan xalqının həyatını daha da məhv edərək onu işğal edən güclərin hakimliyi altında yaşamaqdansa ölmək daha yaxşıdır. Hər şey bu dərəcədə bərbaddır ki, hətta tolerantlığın, səbrin simvolu olan Budda da buna dözmədi. Ayağını əfqan torpağına qoymağa qorxan qərb siyasi və sosial analitiklərin dediklərindən fərqli olaraq bu film bizə çox şeyi göstərir.

Bamiyan Buddası – Əfqanıstanda yerləşən ən böyük Budda heykəli sayılırdı. 2500 metr yüksəklikdə yerləşən 55 metr hündürlüyündə olan bu heykəl, bizim eranın 507-554 – cü illərində tam hazır olub. 2001-ci ildə taliban lideri Məhəmməd Ömər tərəfindən partladılaraq yox edilib...
Filmi izlə: buradan
Digər yazılarımı da oxu. Əminəm ki, özünə uyğun bir şey tapacaqsan: burada

Yazı kinopoisk.ru saytının müvafiq film üzrə izləyici şərhləri əsasında hazırlanıb. 

Monday, 5 November 2012

The Dictator


Filmdən sitatlar:
-         İnternetə gündəlik 20 dollar? Onlar da məni beynəlxalq soyğunçuluqda ittiham edirlər.
-        Ahh Amerika... Zəncilər tərəfindən qurulub və çinlillərə məxsusdur.
-       Mənim bütün dostlarımda nüvə silahı var. Hətta Əmədi Nejatda da var. O, isə Miami polisininin stukaçına oxşuyur.
-      Təəssüf edirəm. Bu qızdı. Zibil qabı hardadı?

Satira: Filmdə demokratiya və diktatura, qız uşaqlarına qarşı şərqdə olan münasibət, nüvə məsələləri və gündəlik həyat tərzləri ilə əlaqədar satiralar çoxdur. Filmi diqqətlə izləsəniz bu məqamları görə bilərsiz. Xüsusilə xoşuma gələn məqam, ABŞ demokratiyasıyla əlaqədar olan tənqidi epizodlar oldu. Film özlüyündə də ABŞ insanına bəzi banal və əsas məsələləri bir daha fərqli rakursdan çatdırmağa çalışır. Film demokratiyanı prapaqanda etmir. Onsuz da film əyləncə üçündür. Niyə onu çirkli siyasətə bulaşdıraq? Finalda isə əyləncəli də olsa kifayət qədər sağlam fikirlər var.

Saşa Baron Koen (Саша Барон Коэн): Bu aktyorun Borat və Ali G filmləri kifayət qədər məşhurdur və mən də onu bu filmlərdən tanımışam. Hər bir filmində bu aktyor həqiqətən də öhdəsinə düşəni 200 – 300 % yerinə yetirir və fərqli, yadda qalan obrazlar yaradır. Bu film də istisna olmadı. Yumorla bir diktatorun şəxsiyyətini və bu şəxsiyyət ətrafında baş verənləri göstərdi bizlərə. Sadəcə Saşanın filmlərində yumor “beldən aşağı”-dı bir az. Bütün ailə ilə baxmaq əlbəttə ki, alınmaz. Koenin hər filmi hər dəfə cəmiyyətdə müxtəlif reaksiyalara səbəb olur. Bu özü özlüyündə böyük bir uğurdur.

Yersiz səhnələr: Edvard Nortonun peydə olduğu epizodu heç anlamadım. Çox mənasız səhnədir. Ssenarini yazanlar məncə əlavə şeylər çox əlavə ediblər. Məsələn doğum səhnəsi özü kifayət qədər beldən aşağıdı və eyni zamanda ucuz yumordu. Çoxları bunu bəyənir amma mən çox da tərəfdar deyiləm.
Filmi online izlə: burada

Digər yazılarımı oxumaq üçün: Əsas səhifə 


Sunday, 4 November 2012

İnfarkt (müəllifi olduğum ilk şəxsi hekayəm)


Hayatı bilinçli yaşamak için ormana gittim,
Hayatın tüm iliğini emmek için doğaya koştum,
Hayat olmuyan şeyleri iticem,
Ve öldüğüm zaman aslında yaşamamış olduğumu görmeyeceğim.

 Henry David Toro

    Bunu daha çox üçüncü, lakin görünməz əlin boğmağı kimi təsvir etmək olar. Bunun dəhşəti də ondadır ki, boğmaq adətən kənar şəxs tərəfindən icra olununan prosesdir amma bunda sanki sən özün özünü boğursan. Ona görə də qarşı gəlmək qeyri-mümkün olur. Bir yol var o da təslim olmaq. Bu vəziyyətdə mübarizə aparmaq təslim olmağın bir hissəsinə çevrilir.
   Qəribə bir istilik bütün bədənə yayılır. Nəfəs kəsilir. Əvvəl görmədiklərini görməyə başlayırsan. Hər tərəf qaralır. Əvvəllər eşitmədiklərini eşitməyə başlayırsan. Uzun, arasıkəsilməz fit səsinə bənzər ürküdücü səs eşidirsən. Sanki bir nöqtə ətrafında fırlanırsan. Əlbəttə ki, ağrı da olur. Bu, başqalarına bənzəməyən ağrını bütün bədən hüceyrələrinlə hiss edirsən. Bilirmirsən nə edəsən və mütləq şəkildə təslim olursan. Universal mexanizm öz işini görür. Buna baxmayaraq sənin maceran yarıda qalır. Sən düzəlirsən və dayanmadan hüznlə düşünürsən: insan bədəni bu qədər həssasdır. Bu dərəcədə tez qırılan, buna baxmayaraq bu dərəcədə ağırdır. Təəssüflənirsən və paradoks yaşayırsan. Həm bu ağırlığı atmağa çalışacaqsan həm də hər şeyi yarıda qoymamağa çalışacaqsan. Hər şey bu dərəcədə asanlıqla sonunu tapa bilərmiş. Bu qorxuludur. Yenə də təssüflənirsən. Axı sən anidən hər şeyi qoyub gedə bilməzsən. Axı sənin məsulliyətlərin var. Bunun səbəbləri çox ola bilər amma bu dəqiqə bu vacib deyil. Əsas olan əksəriyyət kimi sənin də bu həyata nə olursa olsun bağlılığındır. Elə bu dəm bu hekayəni xatırlayırsan: biri var idi biri yox idi. Bir kral var idi. Hansı ki, bu kral harda cüzzamlı xəstə görürdü, onları öldürtdürürdü. Onlara yaxşılıq etdiyini düşünürdü. Çünki onları bu əzabdan, işgəncədən xilas edirdi. Halbuki cüzzamlı olduqlarına baxmayaraq içlərində həyat eşqinin olduğundan bixəbər idi. Onların yaşam sevgisini görə bilmirdi. Nə olursa olsun, mütləq yaşamaq istəyirik. Bu alınmır bəzən. Ona görə də yaşamağın xəyalını çəkirik. Xəyal etmək də özü-özlüyündə yaşamaqdır. Bəlkə də xəyallarımız bizim istəklərimizə olan biletlərdir. Biletin qiyməti neçəyədi görəsən?
    Əsas olan o panikadır. O panikanı heç vaxt unutmursan və bu da sənə ömür boyu həyatın sonlu olduğunu xatırladır. Ona görə də bəlkə də, heç vaxt ürəkdən sevinə bilmirsən. Əslində həmişə ondan qaçmağa çalışacaqsan, buna şübhəm yoxdur. Həm o panikanı unutmursan həm də o, rahatlığı, həzzi.
   Başqa dəyişikliklər də baş verir. Məsələn sən əvvəlkinə nisbətən daha çox düşüncəli olursan. Yolnan gedərkən atdığın addımlarda belə qəribə bir hüzn olur. Həkimin verəcəyi hər bir xəbəri həyacanla və narahatlıqla gözləyirsən. Qohum-qonşu, dost-tanış ətrafına yığışırlar. Sanki yaşadıqlarını, həyatda var olduqlarını nümayiş etdirirlər və sənə də stimul vermək istəyirlər. Mənasız bir şeydi amma gəl xətrlərinə dəyməyək.
   Mən tez-tez ölüm haqqında düşünürəm və bunu çox vaxt akvariumun və yaxud da müəyyən su kütləsinin dibindən səthinə doğru istiqamətlənmiş və qarşısına çıxan istənilən maneəni dəf edən iddialı, qorxmaz, hətta deyərdim bir az da aqressiv hava qabarcığına bənzədirəm. Bu kiçik hava qabarcığının son ünvanı daha böyük, məğlubedilməz hava kütləsi olur. O da bütünün bir parçasına çevrilir. Əslində həmişə elə olub sadəcə digər yerləri də kəşf etmək üçün dəyişməyə məcbur idi. Səfəri çətin olmuşdu. Yorulmuşdu, dincəlmək istəyirdi, ona görə də tələsirdi.
  Ölümə hansı formada yaxın olursansa ol, istənilən halda həqiqi filosof olmaq yolunda ilk addımlarını atmağa başlayırsan. İndiyə qədər etdiklərin isə inan ki,  yumşaq ifadə ilə desəm, daha çox intelektin oyunları idi.
   Hipnoz edənin “mən üç deyəndə siz oyanacaqsınız” fikrini xatırlatdı və bax beləcə düşünməyə başlamağımdan, qorxmağımdan, bəzi şeyləri öyrənməyimdən, çoxlu təəssüf, hüzn hissləri keçirməyimdən, rəngləri fərqli anlamağa başlamağımdan, musiqiyə daha da bağlanmağımdan, çox şeyin gözümdə kiçilməyindən 1 il keçdi. İnfarkt olmağımdan 1 il keçdi. Düz 1 il. İstərdim ki, ad günü və ya digər əlamətdar hadisə kimi bu hadisənin 2,5,10 illiyini qeyd edim. İstəmirəm ki, 2 və ya 3 illiyini qeyd etdikdən sonra yenidən başa qayıdıb, 1-dən başlayıb qeyd etməyə başlayım. Bu ikinci dəfə baş versə bəlkə də ətrafımdakı insanlar başqa şeyi qeyd edəcəklər. Nəyi qeyd etməyimdən aslı olmayaraq bundan sonra daha ehtiyatlı olmalıyam. Ən əsası isə düşüncələrimlə. 

P.S. Hekayədə təsvir etdiklərimi özüm şəxsən yaşamamışamsa da ona cüzi də olsa yaxın olmuşam. Hekayə mənim şəxsi həyatımı təsvir etmir.